Jan zat tegenover me met een uitdraai van zijn polis. Vijf jaar oud. Onveranderd. Gewoon betaald. Hij runt een metaalbewerkingsbedrijf hier in de regio. Flinke werkplaats, serieuze machines, een stel mensen in dienst. Drie jaar geleden kocht hij een nieuwe freesmachine — duur apparaat, noodzakelijk. De werkplaats had hij uitgebreid. Materiaalprijzen waren gestegen. Gewoon wat groei doet.
Dit is een klassiek geval van onderverzekering — ook wel onderdekking genoemd. Onderverzekering bij een bedrijfsverzekering ontstaat wanneer het verzekerd bedrag op de polis lager is dan de werkelijke waarde van de inventaris en machines. Bij schade keert de verzekeraar dan niet het volledige schadebedrag uit, maar slechts een evenredig deel.
En toen brak er brand uit.
De schade werd vastgesteld op €180.000. Niet prettig, maar deels te overzien — hij was toch verzekerd? De taxateur stelde vast dat de werkelijke waarde van de inventaris en machines op dat moment €600.000 bedroeg.
Jan had €300.000 verzekerd staan.
De helft.
Wat Jan dacht te ontvangen: €180.000. Wat er uitkwam: €90.000. Het verschil moest hij zelf ophoesten. Hij was niet nonchalant. Hij was gewoon druk — net als jij, net als de meeste ondernemers die ik ken.
Hier speelt wat in de verzekeringswereld de evenredigheidsregel heet — ook wel de onderverzekeringsbepaling of evenredigheidsbepaling. De evenredigheidsregel bepaalt dat als het verzekerd bedrag lager is dan de werkelijke waarde van de verzekerde bedrijfsmiddelen, de schade-uitkering evenredig wordt verlaagd. Je krijgt niet gewoon iets minder: de verhouding tussen verzekerd bedrag en werkelijke waarde bepaalt de uitkering.
De berekening gaat zo:
> (Verzekerd bedrag ÷ Werkelijke waarde) × Schade = Uitkering
> (€300.000 ÷ €600.000) × €180.000 = €90.000
In dit voorbeeld ontving Jan precies de helft van zijn schade, omdat hij precies de helft van de werkelijke waarde had verzekerd. De evenredigheidsregel is een standaardclausule in Nederlandse bedrijfsverzekeringen — er is geen ruimte voor onderhandeling op het moment dat schade is opgetreden.
Hier zit een wezenlijk verschil dat de meeste ondernemers niet weten.
Je denkt misschien: staat er geen indexeringsclausule op mijn polis? Een indexeringsclausule is een automatische aanpassing van het verzekerd bedrag aan prijsstijgingen. Bij gebouwen — je bedrijfspand, je loods — bestaan er gepubliceerde prijsindices voor herbouwkosten. Indexering is bij gebouwenverzekeringen redelijk gebruikelijk.
Voor inventaris en machines ligt dat anders. Er bestaat geen betrouwbare gepubliceerde prijsindex voor bedrijfsspecifieke inventaris, omdat elk bedrijf anders is samengesteld. Automatische indexering is bij inventarisverzekeringen dan ook niet standaard beschikbaar — al verschilt dit per verzekeraar en polis. Controleer altijd je eigen polisvoorwaarden.
Je polis past zich niet vanzelf aan als jij een nieuwe machine koopt. Of als dezelfde machine inmiddels meer kost om te vervangen. Dat moet je zelf melden aan de verzekeraar. En dat vergeten de meeste ondernemers — niet uit onachtzaamheid, maar omdat ze met andere dingen bezig zijn.
Jan dacht dat hij een fout had gemaakt. Dat hij iets over het hoofd had gezien. Maar wat hier eigenlijk speelt, is dat hij gewoon een bedrijf heeft gerund. En dat is precies het probleem. Je groeit. Je investeert. Je koopt machines die kostbaarder zijn dan wat je had. En ondertussen blijft je polis staan waar hij was.
Open je polis. Zoek het verzekerd bedrag op voor inventaris en machines. Vergelijk dat getal daarna met je recente inkoopfacturen van de afgelopen drie jaar. Klopt het nog?
Als je de afgelopen twee jaar hebt geïnvesteerd, uitgebreid, of als materiaalprijzen in jouw sector fors zijn gestegen — dan is de kans reëel dat je polis niet meer aansluit bij de werkelijkheid. Laat een taxateur de werkelijke waarde vaststellen. Een taxatierapport biedt een sterke basis bij schade en maakt het voor de verzekeraar moeilijker om achteraf een lagere waarde te claimen.
Zorg ook dat opruimingskosten apart zijn verzekerd. Bij een grote brand kunnen die €40.000 tot €80.000 bedragen. Als opruimingskosten niet apart zijn verzekerd, worden ze simpelweg niet vergoed — er is immers geen verzekerd bedrag voor beschikbaar. Ze vallen buiten de evenredigheidsberekening, maar blijven volledig voor eigen rekening.
Wil je weten of jouw polis nog aansluit bij je huidige situatie? Dan praat ik daar graag een keer over.
Onderverzekering (ook wel: onderdekking) ontstaat wanneer het verzekerd bedrag op de polis lager is dan de werkelijke waarde van de bedrijfsmiddelen. Bij schade keert de verzekeraar dan niet het volledige schadebedrag uit, maar een evenredig deel op basis van de verhouding tussen verzekerd bedrag en werkelijke waarde.
Via de evenredigheidsregel: (Verzekerd bedrag ÷ Werkelijke waarde) × Schade = Uitkering. Als een bedrijf €300.000 verzekerd heeft terwijl de werkelijke waarde €600.000 bedraagt en de schade €180.000 is, keert de verzekeraar €90.000 uit.
Een taxatierapport biedt een sterke basis bij schade en maakt het voor de verzekeraar moeilijker om achteraf een lagere waarde te claimen. Als er een deskundigentaxatie heeft plaatsgevonden, is dat het uitgangspunt om de verzekerde waarde en de schade-uitkering vast te stellen.
Als opruimingskosten niet apart zijn verzekerd, worden ze bij schade niet vergoed — er is geen verzekerd bedrag voor beschikbaar. Ze vallen buiten de evenredigheidsberekening, maar blijven volledig voor eigen rekening. Bij een grote brand kunnen opruimingskosten €40.000 tot €80.000 bedragen.